Phân loại robot theo môi trường làm việc

Hai robot có cùng tầm với, cùng tải trọng, cùng độ lặp lại, nhưng một cái dùng trong phòng sạch bán dẫn và một cái dùng ngoài bãi vật liệu, thì giá và tuổi thọ chênh nhau rất xa. Môi trường không phải chi tiết phụ ghi cuối tờ thông số.

Phòng sạch: robot phải không sinh ra bụi

Yêu cầu ở đây ngược với trực giác. Vấn đề không phải bảo vệ robot khỏi môi trường, mà bảo vệ môi trường khỏi robot.

Mỗi khớp chuyển động đều sinh hạt: mạt kim loại từ bộ truyền, hạt cao su từ gioăng, bụi từ vỏ cáp cọ xát. Robot phòng sạch vì thế dùng vật liệu ít phát tán, bịt kín các khớp, và thường có đường hút chân không dẫn hạt ra ngoài.

Đi kèm là ràng buộc về bôi trơn. Mỡ thông thường bay hơi và bám lên bề mặt sản phẩm, nên phải dùng loại chuyên dụng, thường đắt hơn nhiều và có chu kỳ thay khác.

Xưởng bụi, dầu và tia nước

Đây là môi trường phổ biến nhất và cũng là nơi cấp bảo vệ vỏ được nhắc tới nhiều nhất. Chỉ số này gồm hai chữ số: chữ số đầu cho bụi, chữ số sau cho nước.

Điều đáng lưu ý là cấp bảo vệ thường không đồng nhất trên toàn thân robot. Cổ tay hay được làm kín hơn vì nó ngâm trong vùng gia công, trong khi phần đế chỉ cần chống bụi. Khi đọc thông số, phải xem cấp bảo vệ ghi cho bộ phận nào.

Với môi trường có dầu cắt gọt, còn một yếu tố nữa: dầu ăn mòn gioăng theo thời gian. Một robot đạt cấp chống nước khi mới xuất xưởng có thể mất khả năng đó sau vài năm nếu gioăng không được thay theo lịch.

Ngoài trời: nhiệt độ, nắng và ngưng tụ

Robot ngoài trời chịu ba thứ mà robot trong nhà không gặp.

Dao động nhiệt độ làm kết cấu giãn nở, đủ để làm lệch vị trí đã hiệu chỉnh. Ứng dụng đòi độ chính xác cao ngoài trời thường phải hiệu chỉnh lại theo nhiệt độ hoặc chấp nhận dung sai rộng hơn.

Ngưng tụ hơi nước khi nhiệt độ đổi nhanh có thể tạo nước bên trong tủ điện dù vỏ kín. Cách xử lý thường là sưởi nhẹ liên tục hoặc dùng nút thở có màng lọc.

Bức xạ mặt trời làm nóng vỏ và lão hoá nhựa, cáp. Che nắng đơn giản thường kéo dài tuổi thọ hơn nhiều so với chi phí bỏ ra.

Nhiệt độ cao và môi trường ăn mòn

Gần lò nung hay buồng sơn, giải pháp phổ biến không phải chế tạo robot chịu nhiệt mà là tách robot khỏi môi trường. Robot mặc áo bọc chịu nhiệt, bên trong được thổi khí sạch có áp suất dương để hơi nóng và hơi hoá chất không lọt vào.

Áp suất dương cũng là giải pháp tiêu chuẩn cho môi trường có hơi dung môi dễ cháy: giữ cho bên trong vỏ robot luôn có áp cao hơn bên ngoài, ngăn hỗn hợp cháy tiếp xúc với phần điện.

Với môi trường ăn mòn hoá chất, cần xem xét cả vật liệu vỏ, loại gioăng và lớp phủ. Thép không gỉ không phải lúc nào cũng là đáp án, vì một số hoá chất tấn công chính loại thép đó.

Ba câu hỏi hay bị bỏ sót khi khảo sát môi trường

Ngoài nhiệt độ và độ ẩm, ba yếu tố sau thường gây sự cố ngoài dự tính.

• Rửa vệ sinh thế nào? Nhiều xưởng thực phẩm xịt nước áp lực cao cuối ca. Đây là điều kiện khắc nghiệt hơn nhiều so với việc bị bắn nước bình thường.
• Có rung động từ máy lân cận không? Máy dập cạnh đó truyền rung qua nền, làm sai lệch vị trí và mỏi kết cấu.
• Có nhiễu điện từ không? Máy hàn hồ quang gần đó có thể gây lỗi tín hiệu cảm biến mà lỗi này rất khó tái hiện khi đi tìm nguyên nhân.

Ba câu này nên hỏi ngay ở buổi khảo sát đầu tiên, vì chúng ảnh hưởng tới cấu hình đặt hàng chứ không sửa được sau khi máy đã về.

Câu hỏi thường gặp

Đọc thêm trong Hệ sinh thái nhà cung cấp và Tiêu chuẩn & an toàn.