Cùng một con robot, hai nhà tích hợp khác nhau cho ra hai trạm khác nhau về nhịp, độ ổn định và mức dễ bảo trì. Phần giá trị nằm ở thiết kế và kinh nghiệm, không nằm ở thiết bị.
Công việc thật sự của nhà tích hợp
Nhìn từ ngoài, họ lắp robot vào nhà máy. Nhìn kỹ hơn, phần lớn công sức nằm ở những chỗ không phải robot.
- Khảo sát và định nghĩa lại bài toán cho khả thi.
- Thiết kế đồ gá và cách định vị phôi.
- Chọn tay kẹp, cảm biến, thiết bị an toàn.
- Thiết kế tủ điện, đấu nối với dây chuyền hiện có.
- Lập trình, chạy thử, tối ưu nhịp.
- Làm hồ sơ, đào tạo và bàn giao.
Con robot thường chiếm chưa tới một nửa giá trị hợp đồng. Phần còn lại là những việc trên.
Năm câu hỏi phân biệt
Đã làm ứng dụng tương tự chưa, cho ai, xem được không? Câu trả lời cụ thể kèm địa chỉ tham quan có giá trị hơn danh mục khách hàng dài.
Nhịp cam kết đo trong điều kiện nào? Nhịp lý thuyết và nhịp có tính thời gian nạp phôi, đổi mã hàng, xử lý lỗi là hai con số khác nhau.
Tỉ lệ chạy đạt cam kết bao nhiêu, đo thế nào? Một trạm chạy đúng chín mươi phần trăm chu kỳ có thể vẫn không dùng được.
Ai làm hồ sơ an toàn và gồm những gì? Nếu câu trả lời mơ hồ, đó là dấu hiệu đáng lo nhất.
Sau bàn giao thì hỗ trợ ra sao? Thời gian phản hồi, hình thức hỗ trợ, chi phí ngoài bảo hành.
Dấu hiệu cảnh báo
Báo giá ngay sau một cuộc gọi. Không khảo sát mà đã có giá nghĩa là họ đang đoán, và phần đoán sai sẽ xuất hiện dưới dạng phát sinh.
Không hỏi về trường hợp bất thường. Bên có kinh nghiệm luôn hỏi phôi lỗi trông thế nào, một ca có bao nhiêu lần kẹt, ai xử lý.
Cam kết nhịp cao bất thường so với các bên khác. Thường là do bỏ qua thời gian phụ trợ.
Không nhắc tới đào tạo. Trạm bàn giao mà người vận hành không dùng được sẽ bị bỏ xó sau vài tháng.
Những điều nên có trong hợp đồng
- Tiêu chí nghiệm thu bằng số: nhịp, tỉ lệ đạt, đo trên bao nhiêu chu kỳ liên tục, với loại phôi nào.
- Danh mục hồ sơ bàn giao, gồm đánh giá rủi ro, sơ đồ điện, biên bản đo quãng đường dừng, chương trình nguồn.
- Quyền sở hữu chương trình và quyền được sửa mà không mất bảo hành.
- Đào tạo: số buổi, cho bao nhiêu người, nội dung, tài liệu để lại.
- Danh sách phụ tùng khuyến nghị và thời gian cung cấp cam kết.
Mục quyền sở hữu chương trình hay bị bỏ qua và gây khó về sau. Nếu bạn không được sửa chương trình, mọi thay đổi nhỏ đều phải chờ và trả phí.
Cách làm việc trong quá trình dự án
Ba thói quen làm dự án chạy trơn hơn hẳn.
Cử một người theo suốt. Người này có mặt lúc khảo sát, lúc chạy thử tại xưởng nhà tích hợp và lúc lắp đặt. Kiến thức tích luỹ ở người này sẽ dùng suốt vòng đời trạm.
Nghiệm thu tại xưởng nhà tích hợp trước. Sửa ở đó rẻ hơn nhiều so với sửa khi đã lắp vào dây chuyền đang chạy.
Gửi phôi thật, kể cả phôi xấu. Nhiều trạm chạy tốt với phôi mẫu đẹp rồi trục trặc khi gặp lô hàng thực tế. Đưa phôi xấu vào ngay từ giai đoạn thử là cách rẻ nhất để lộ vấn đề sớm.
Câu hỏi thường gặp
Nên lấy bao nhiêu báo giá?
Ba là con số hợp lý. Ít hơn thì khó nhận ra bên nào đang bỏ sót hạng mục, nhiều hơn thì tốn thời gian so sánh mà chênh lệch chủ yếu nằm ở cách hiểu yêu cầu chứ không ở giá thiết bị.
Báo giá chênh nhau nhiều thì nên hiểu thế nào?
Thường là do phạm vi hiểu khác nhau, không phải do giá thiết bị. Hãy so từng hạng mục: đồ gá, thiết bị an toàn, thời gian lập trình, đào tạo, hồ sơ. Bên rẻ hơn hẳn thường đã bỏ bớt một trong các mục đó.
Có nên yêu cầu chạy thử với phôi của mình trước khi ký?
Rất nên, nhất là với ứng dụng gắp vật khó hoặc cần thị giác. Nhiều nhà tích hợp sẵn sàng làm thử nghiệm khả thi có thu phí, và khoản này rẻ hơn nhiều so với phát hiện vấn đề sau khi đã lắp đặt.
Bàn giao xong thì nhà máy cần chuẩn bị gì?
Cần ít nhất một người vận hành thành thạo và một người kỹ thuật hiểu được chương trình. Ngoài ra cần tồn kho phụ tùng tối thiểu cho các chi tiết hay hỏng và một quy trình ghi nhật ký sự cố ngay từ tuần đầu.
Đọc thêm trong Đầu tư & tổng chi phí sở hữu và Nhập môn robotics.